Adab-ı Muaşeret -I

Konuşma Adabı


Selamlaşırken Barış Saçarım:

Konuşmaya, “Selamun aleykum” ile, Allah’ın selamı (barış, esenlik, güvende olma, emniyet, huzur) ile başlamak müslümanların ayırt edici bir özelliğidir. “Merhaba”, “Hayırlı günler.” “İyi günler”… gibi başka temenni ifadeleri de kullanılabilir.

Vedalaşırlen de o kimseyi Allah’a emanet ederek, “Allah’a emanet ol.” diyerek ayrılabiliriz. “Bye bye” gibi anlamı olmayan ifadeler yerine “Hayırlı günler.” “Selametle.” gibi temenni, dua içerikli ifadeleri tercih ederiz.




Hal Hatır Sorarım
Yaşça ya da mertebe olarak büyük birisi “ Nasılsınız?” diye sorduğunda teşekkür ederek “İyiyim.” demek edeptendir. Karşılık olarak “Siz nasılsınız?” ya da “Siz de iyisinizdir inşallah.” diyerek temennide bulunmak bir inceliktir.  Kelimeleri daha da seçerek konuşanlar “İnşallah afiyettesinizdir.” derler.

Dinlemeyi Bilirim
Mevlana’nın Mesnevi isimli kitabı “Dinle!” diyerek başlar. Karşımızdaki konuşurken onun sözünü bölmek, sözüne değer vermemek anlamı taşıyabilir ve bu tavrımız karşımızdakini incitebilir.
Dinlerken, insanların yüzüne bakmalıyız ve sözlerini bölmemeliyiz.
“Küfende bal da olsa, suratın sirke satınca, sözlerin insanları incitince kim seni ne yapsın?” sözü üzerinde aile bireyleriniz ile konuşunuz.

Şakam İncitmez
İnsanların incindiği, kırıldığı şakalar kimseyi mutlu etmez. Şaka yaparken karşımızdakine gülmeyi değil, karşımızdakiler ile gülmeyi amaçlamalıyız.

Gıybet Etmem

Dedikodu yapılan ortamda bulunmak, delinmiş zehir varilinin yanında bulunmaya benzer.








Başkasının hoşuna gitmeyeceği sözleri o yokken söylemeye gıybet yani dedikodu denir.

Gizlice kaş göz işaretiyle küçümsemek de gıybete girer.

Dedikodu yapmayan insanlara daha çok güven duyulur. Böyle kişilerin, insanların karşısında ve Allah’ın katında değeri artar.

“Yalan mı söylüyorum, o zaten böyle biri!” diye savunmak manasızdır. Çünkü onun sahip olmadığı özellikleri arkasından söylemek, dedikodudan daha ağır ve çirkin bir davranıştır: iftiradır.

Sır Saklamayı Bilirim
Ali’nin “kimseye söyleme” dediği sırrını Veli ile paylaştığımda artık bana Ali de güvenmez, Veli de.

Kötü Zan (Su-i Zan) Yapmam
Başkası hakkında emin olmadığımız kötü düşünceleri insanlarla paylaşmak ve zihnimizde beslemek, Kuranı Kerim’de yasaklanmıştır: “Ey iman edenler! Zandan çok sakının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır…” Hucurat Suresi, 12.ayeti kerime

Zannediyorum yarın yağmur yağacak, cümlesini söylemek hatalı bir tutum olmaz.
Bu parayı zannediyorum ki Zehra aldı, demek ise uzak durulması gereken bir zan içerir.

el-Emin
Hz. Muhammed, insanların sırlarını saklayan, paralarını koruyan, onları arkasından çekiştirmeyen, kendilerine karşı kötü zanda bulunmayan,  gizli gizli onların kusurlarını araştırmayan biri idi. Hz. Muhammed’in davranışları da sözleri de onlara zarar vermediği için ve o, doğruluktan ayrılmadığı için kendisine “güvenilir” manasında “el-emin” ismi verilirdi.

Sözümde Dururum
<Mehmet Akif Ersoy’un yağmurlu bir günde kayık ile denizde karşıdan karşıya geçtiğini ve bir arkadaşına bu olayla ilgili olarak küstüğünü duydunuz mu? Acaba neler yaşanmış olabilir? >

Müslümanların en önemli özelliklerinden biri verdikleri sözde durmaktır. Ne olursa olsun, zararımıza bile olsa, bizi zor durumda da bıraksa, yorsa da terletse de “yapacağım” dediğimiz bir işi yapmalıyız. Yapamayacağımız işler için de söz vermemeliyiz .  “Münafık (iki yüzlü) kimselerin alameti üçtür: Söz söylediği zaman yalan söyler, vaad ettiği vakit sözünde durmaz, kendisine bir şey emanet edildiği zaman hıyanet eder.” Hazreti Muhammed (sav) (Buhari, Edeb,69)

S O R U L A R

1)Mehmet Akif Ersoy’un başından geçen olayı araştırınız. Sözde durmak ile ilişkisini bulunuz. Defterinize özetleyiniz.
2)Hz. Muhammed’e ne için el-Emin dendiğini madde madde yazınız.
3)Kötü zan içeren ve sadece zan içeren iki cümle yazınız.
4)Yukarıdaki metne göre sır tutmamak Veli’nin güvenini neden sarsar?
5)Bir gıybeti önlemek için karşınızdakine ne söylersiniz? (Üç farklı cümle yazınız.)

6)Şaka yaparken karşımızdakine gülmek ve karşımızdakiyle gülmek arasında ne fark vardır?

7)Mevlana’nın hangi eseri “Dinle” diye başlar?
8)Gayri müslimler nasıl selamlaşırlar? Müslümanlar karşılaştıklarında birbirlerine neler derler?

Sevebilirsin...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir